73 Metrelik Sovyet Dev Ekranoplan Sahilde Terk Edildi

Soğuk Savaş döneminin en dikkat çekici projelerinden biri olan ve "Hazar Denizi Canavarı" olarak adlandırılan Lun sınıfı ekranoplan, şu anda Dağıstan kıyılarında kaderine terk edilmiş durumda. Bir zamanlar Amerikan uçak gemilerini hedef alması için tasarlanan bu devasa yapı, 73 metre uzunluğunda ve şimdi pas ile kum arasında varlığını sürdürmeye çalışıyor.

UÇAK DEĞİL, GEMİ DEĞİL

Sovyetler Birliği'nin 1970'lerde başlattığı gizli projelerden biri olan Lun (MD-160), 1987 yılında tamamlanarak suya indirildi. Ne tam anlamıyla bir uçak ne de bir gemi olan bu "ekranoplan", su yüzeyine yakın bir şekilde yer etkisiyle saatte 550 kilometre hıza ulaşabiliyordu. Üzerindeki altı büyük gemisavar füze rampası, Batı istihbaratı tarafından fark edildiğinde "Hazar Denizi Canavarı" olarak anılmasına neden oldu.

TERK EDİLMESİNİN NEDENLERİ

Lun'un üzücü sonu, Sovyetler Birliği'nin dağılmasıyla başladı. 1990'ların başlarında savunma bütçelerinin kısıtlanması ve bu dev yapının yüksek işletme maliyetleri projenin durdurulmasına yol açtı.

Projenin üretim maliyetleri o zamanlar milyarlarca rubleye ulaşıyordu ve yakıt tüketimi bir hava filosuna eşdeğerdi. Teknolojik ilerlemeler ve güdümlü füzelerin menzilinin artması, Lun gibi büyük ve manevra kabiliyeti düşük araçları "kolay hedef" haline getirdi.

Yıllarca Kaspiysk'teki askeri üste bekletilen bu araç, 2020 yılında Dağıstan'ın Derbent şehri yakınlarında kurulması planlanan bir askeri müze parkına taşınmak üzere yola çıkarıldı, ancak kıyıya çekildikten sonra çalışmalar durdu ve kumlar arasında kaldı.

HURDA HALİNE GELDİ

Bir zamanların değer biçilemez mühendislik ürünü olan Lun, bugün korozyon nedeniyle parçalanıyor. Uzmanlar, bu haliyle korunmasının imkansız olduğunu ve restorasyon maliyetinin yeni bir araç yapmaktan daha pahalıya mal olacağını belirtiyor. Rusya'nın bu mirası bir açık hava müzesine dönüştürme planları ise bürokratik engeller ve ekonomik kısıtlamalar nedeniyle henüz hayata geçirilemedi.

Hazar'dan çıkarılıp kumlar üzerine bırakılan bu "canavar", artık sadece turistler ve fotoğrafçılar için bir cazibe merkezi olan, Sovyet askeri tarihinin hüzünlü bir anıtı olarak duruyor.