Azerbaycan Cumhuriyeti'nin Kurucusu Resulzade 71. Ölüm Yıl Dönümünde Anılıyor

Bakü'den Anma Etkinlikleri

Modern Azerbaycan'ın milli kimliğine katkılarıyla tanınan Mehmet Emin Resulzade, vefatından 71 yıl sonra Azerbaycan ve Türkiye'de anılmaya devam ediyor. Gazeteci ve siyasi bir figür olarak, ülkesinin bağımsızlığı ve halkının aydınlanması için çaba gösteren Resulzade, Azerbaycan tarihinin en önemli şahsiyetlerinden biri olarak hatırlanıyor.

Resulzade'nin ünlü sözü "Bir kere yükselen bayrak, bir daha inmez" bağımsızlığın sembolü haline gelmiştir. 31 Ocak 1884'te Bakü'nün Novhanı köyünde doğan Resulzade, genç yaşta siyasete atıldı ve Çarlık Rusya'sına karşı çeşitli gruplarda yer aldı.

1909'da Çarlık baskılarından dolayı İran'a giden Resulzade, burada gazetecilik ve siyasi faaliyetlerini sürdürdü. İran'da artan baskılar üzerine 1911'de Türkiye'ye göç etti.

Bir süre sonra Bakü'ye dönen Resulzade, Müsavat Partisi'ne katıldı ve 1917'de partinin başkanlığına seçildi.

Azerbaycan Cumhuriyeti'nin Kuruluşu

1918'de Azerbaycan Milli Konseyi başkanlığına seçilen Resulzade, 28 Mayıs 1918'de Azerbaycan Cumhuriyeti'nin kuruluşunu ilan etti.

4 Haziran 1918'de Azerbaycan ile Osmanlı Devleti arasında yapılan dostluk anlaşmasına Azerbaycan adına imza atan Resulzade, 18 Haziran 1918'de İstanbul'da bir konferansa katıldı. 15 Eylül 1918'de Kafkas İslam Ordusu, Bakü'yü Ermeni ve Bolşevik gruplardan temizledi ve bu zafer Resulzade'ye Enver Paşa tarafından bildirildi.

Bakü'ye döndükten sonra hükümette resmi bir görev almayan Resulzade, Müsavat Partisi Genel Başkanı olarak parlamentoda etkin bir rol oynadı.

Sürgün Yılları ve Türkiye'ye Yerleşim

Bolşeviklerin Azerbaycan'ı işgali sonrası Moskova'ya götürülen Resulzade, Stalin'in işbirliği tekliflerini reddederek Sovyetler Birliği'nden kaçtı.

Fransa, Finlandiya, Polonya ve Almanya'da Sovyet karşıtı eserler yayımlayan Resulzade, Azerbaycan'ın durumunu dünya kamuoyuna duyurmaya çalıştı.

1947'de Türkiye'ye yerleşen Resulzade, Türk vatandaşlığına kabul edildi ve Ankara'da Azerbaycan Kültür Derneği'ni kurdu. Burada kitaplar yazdı ve konferanslar vererek Azerbaycan'ın durumunu anlatmaya devam etti.

6 Mart 1955'te Ankara'da vefat eden Resulzade, Cebeci Asri Mezarlığı'nda defnedildi.

Ankara merkezli Azerbaycan Kültür Derneği günümüzde de faaliyetlerine devam etmektedir. Türkiye'nin birçok yerinde sokak ve caddelere adı verilen Resulzade'nin hatırası, Ankara Çankaya'daki Mehmet Emin Resulzade Anadolu Lisesi'nde de yaşatılıyor.