İnşaat Sektöründe Maliyet Artışı: Savaşın Etkileri

28 Şubat’ta ABD ve İsrail’in İran’a yönelik başlattığı saldırılar, nükleer müzakereler esnasında patlak veren İran savaşını birinci ayını doldurdu. Bu süreçte, petrol fiyatlarındaki dalgalanmalar küresel maliyetleri etkilemeye devam ediyor. İnşaat sektörü temsilcileri, maliyetlerdeki ciddi artışların piyasa üzerinde baskı yarattığını ifade ediyor.

ABD ve İsrail’in saldırıları ile İran’ın dünya petrol ticaretinin yüzde 20’sinin geçtiği Hürmüz Boğazı’nın fiili kapanışı, küresel ekonomiyi sıkıştıran bu savaşın birinci ayını doldurdu. İnşaat malzemelerinde petrol türevlerinin yoğun kullanımı nedeniyle maliyetlerin yüzde 20 ila 25 arasında arttığı belirtiliyor. Özellikle dış cephe mantolama gibi alanlarda maliyet artışları doğrudan hissediliyor. Elfi Gayrimenkul Yönetim Kurulu Başkanı Özkan Aydemir, artan maliyetlerin nakliye fiyatlarını da yükselterek enflasyon üzerinde baskı oluşturabileceğini vurguluyor. Aydemir, "2025 yılı itibarıyla gayrimenkul satışlarının yaklaşık 1 milyon 690 bin seviyesine ulaşarak tarihin en yüksek seviyesine ulaştı. Bu hareketliliğin 2026'da da sürmesi bekleniyor. 2025'te ağırlıklı olarak ihtiyaç odaklı alımlar gözlenirken, yatırım amaçlı alımlar sınırlı kaldı. 2026'da ise vatandaşlar büyük metrekareli konutlardan çok daha küçük ve kullanışlı 1+1 ve 2+1 dairelere yöneldi. İnşaat maliyetlerinin oda başına 1,5 ila 2 milyon lira seviyesine yükselmesi ve alım gücündeki değişim bu tercihleri etkiledi" dedi.

Aidatlar ve Müstakil Yaşam Tercihi

Aydemir, yüksek site aidatlarının da vatandaşların tercihlerini etkileyen önemli faktörlerden biri olduğunu belirtiyor. "5 bin liradan başlayıp 30 bin liraya kadar çıkan aidatlar nedeniyle vatandaşlar daha sakin, doğayla iç içe ve şehir merkezine 30-40 dakika uzaklıktaki bölgelere yöneliyor. Bu eğilimin önümüzdeki 5 yıl içerisinde daha da artması bekleniyor" diye konuştu.

2026 yılında, 2025’e kıyasla daha hareketli bir dönem bekleyen sektör temsilcileri, yeni konut üretiminin yetersiz kalmasının fiyatları yukarı yönlü baskılayabileceğine dikkat çekiyor. Özkan Aydemir, "Bu sebeple gayrimenkul ihtiyacı olan vatandaşların önümüzdeki 3-4 aylık süreci iyi değerlendirmesi gerekiyor. Mevcut piyasa şartlarında pazarlık imkanlarının daha yüksek, ancak hareketliliğin başlamasıyla birlikte fiyatlar artabilir" dedi.

Öte yandan, emlak sektöründe elektronik ilan doğrulama sisteminin devreye girmesiyle fiyat manipülasyonlarının önüne geçilmesi hedefleniyor. Aydemir, fiyat artışlarında usulsüzlük tespit edilmesi durumunda vatandaşların şikayet mekanizmalarını kullanmaları gerektiğini belirtiyor.

Konut kredi faiz oranlarının yüzde 2,30 - 2,40 seviyelerine gerilediğini belirten Aydemir, "Faizlerin düşmesi durumunda konut fiyatlarının tekrar yükselme eğilimi gösterebileceği ifade ediliyor. Bu noktada Ticaret Bakanlığı ve Maliye Bakanlığı başta olmak üzere ilgili kurumların denetimlerini artırması önem taşıyor. Geçmiş dönemde uygulanan yüzde 25 kira artış sınırının da piyasada farklı etkiler oluşturdu. Bu uygulama bazı yatırımcıların gayrimenkullerini elden çıkarmalarına yol açtı" dedi.

Türkiye’de kiracı oranının yüzde 50 seviyelerine yaklaştığını belirten Aydemir, yatırımcıların yeniden gayrimenkule yönlendirilmesi gerektiğini vurguluyor. Aydemir, "Artan arzın kira fiyatlarını dengeleyebileceği, aksi halde kira enflasyonunun yükselmeye devam edeceğini belirtti. Geçmişte 2-3 bin lira seviyesinde olan kira fiyatlarının günümüzde 25 bin lira seviyelerine ulaştı. Bu durum asgari ücretle geçinen vatandaşlar için ciddi bir yük oluşturdu. Konut arzının artırılması ve yatırımcının desteklenmesiyle piyasanın dengelenmesi mümkün olabilir" dedi.