Tek Kullanımlık Plastikler Yerini Doğa Dostu Ürünlere Bırakıyor

Ankara

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, tek kullanımlık plastik ürünlerin kullanımını aşamalı olarak azaltmayı hedefleyen bir düzenleme üzerinde çalışıyor. Bu plan doğrultusunda, kağıt ve ahşap gibi çevreye zarar vermeyen alternatif ürünler öne çıkarılacak ve uzun vadede cam, metal ve porselen gibi tekrar kullanılabilir ürünlerin yaygınlaştırılması amaçlanıyor.

Sıfır Atık Hareketi çerçevesinde, Depozito Yönetim Sistemi'ni ülke genelinde genişleterek plastik, cam ve alüminyum içecek kaplarının geri dönüşümünü artıran Bakanlık, çevreye katkı sağlamak amacıyla önemli bir adım daha atmaya hazırlanıyor.

Bu girişimle birlikte, su kaynaklarına ve çevreye en fazla zarar veren tek kullanımlık plastik ürünlerin kullanımına son verilmesi planlanıyor.

Plastik kirliliğine yol açan tek kullanımlık ürünlerin kullanımını sona erdirmeyi amaçlayan Bakanlık, kısa süre içinde yeni yönetmelik taslağını kamuoyunun ve ilgili kuruluşların görüşüne sunacak. Sivil toplum kuruluşları ve sektör temsilcilerinin katkılarıyla son şekli verilecek olan yönetmeliğin bu yıl içinde yürürlüğe girmesi bekleniyor.

Bu kapsamda, plastik çatal, bıçak, kaşık, yemek çubuğu, tabaklar, genleştirilmiş polistiren (EPS) gıda kapları, içecek kapları ve bardaklar, plastik çubuklu kulak pamukları ve pipet gibi ürünlerin piyasaya sürülmesi durdurulacak. Bu sayede yıllık 1,5 milyon ton karbondioksit eşdeğeri karbon salımının önüne geçilecek ve yaklaşık 1,5 milyar lira atık yönetim maliyetinden tasarruf sağlanacak.

Cam, Metal ve Porselen Ürünler Teşvik Edilecek

Tek kullanımlık plastiklerin yerine, çevre dostu cam, porselen, ahşap ve kağıt gibi alternatifler tercih edilecek. Plastik veya köpük (EPS) gıda kaplarının yerini kağıt kaplar alacak, köpük bardaklar yerine kağıt bardaklar, plastik balon çubukları yerine ahşap çubuklar, plastik çubuklu kulak çubukları yerine ahşap alternatifleri kullanılacak.

Plastik karıştırıcı kaşıklar yerine ahşap kaşıklar, plastik çatal, bıçak ve kaşıklar yerine ahşap çatal bıçaklar, plastik pipetler yerine karton pipetler ve plastik bardaklar yerine kağıt bardaklar kullanılacak. Plastik gıda taşıma kapları yerini kağıt kaplara bırakacak.

Bakanlığın ana hedefi, Sıfır Atık kapsamında tek kullanımlık ürünler yerine çoklu kullanıma uygun ürünlerin yaygınlaştırılmasını sağlamak. Bu doğrultuda, kağıt ve ahşap tek kullanımlık ürünler yerine uzun ömürlü cam, metal ve porselen gibi tekrar kullanılabilir alternatiflerin topluma benimsetilmesi için teşvik edici çalışmalar yapılacak.

AB'de Tek Kullanımlık Plastik Yasağı

Bilimsel araştırmalara göre, dünya genelinde üretilen plastiklerin yaklaşık yüzde 40'ı tek kullanımlık ürünlerden oluşuyor. Küresel atık yönetimi yetersiz olduğu için bu plastiklerin büyük bir kısmı doğaya karışıyor.

Deniz kirliliğinin yaklaşık yüzde 80'i, tek kullanımlık plastikler ve plastik içeren balıkçılık ekipmanlarından kaynaklanıyor. Doğada yüzlerce yıl yok olmayan plastik atıkların doğal yaşama verdiği zararları azaltmak için hükümetler yeni politikalar geliştiriyor.

Avrupa Birliği (AB), 2019 yılında kabul edilen "Tek Kullanımlık Plastikler Direktifi" ile belirli tek kullanımlık plastik ürünlerin 27 AB ülkesinde piyasaya sürülmesini yasaklamış veya sıkı bir şekilde sınırlandırmıştır. Türkiye ise bu yönde, tüm paydaşların katılımıyla yeni bir yönetmelik hazırlığı içindedir.