Teknoloji ve Tasarımda Genişleyen Ufuklar

Duygu Erdoğan - Türkiye'nin dört bir yanında teknoloji ve tasarım alanında büyük bir atılım gerçekleştiriliyor. Ar-Ge ve tasarım merkezleri sayesinde orta ve yüksek teknoloji ürünleri geliştirme çalışmaları hız kazanıyor. 2022 yılının sonunda, toplam 58 şehirde 1363 Ar-Ge merkezi ve 342 tasarım merkezi bulunuyordu.

Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı'nın 2025 Yılı Faaliyet Raporu, Türkiye'nin Ar-Ge ve inovasyona verdiği önemi gözler önüne seriyor. Teknoloji geliştirme bölgelerinin etkinliklerini izlemek, tasarım merkezleri başvurularını yönetmek ve sanayi alanındaki yenilikçi faaliyetleri teşvik etmek bu raporun odak noktaları arasında yer alıyor. Ar-Ge ve tasarım merkezlerine verilen teşvikler sayesinde firmalar kendi teknolojilerini geliştirme fırsatı buluyor.

Geçen yıl Türkiye'de 80 yeni Ar-Ge merkezi belgesi verildi ve faaliyette olan Ar-Ge merkezlerinin sayısı 1363'e yükseldi. Aynı dönemde Ar-Ge merkezi bulunan şehir sayısı 58'e ulaştı. Desteklenen Ar-Ge personeli sayısı ise 3 bin 284 olarak kaydedildi.

24 Yeni Tasarım Merkezi

Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, 2022 yılında 24 yeni tasarım merkezi belgesi vererek toplam tasarım merkezi sayısını 342'ye çıkardı. Tasarım merkezleri, 28 şehirde faaliyet gösteriyor ve ülke genelinde tasarım kültürünü yaygınlaştırıyor.

Geçen yıl açıklanan 8 yeni bölge ile birlikte teknoloji geliştirme bölgesi (TGB) sayısı 113'e, faaliyette olan TGB sayısı ise 95'e yükseldi. Bu bölgelerde faaliyet gösteren firma sayısı 12 bin 408 olarak belirlendi.

Yenilikçi Destekler

Girişimcilere yönelik olarak sunulan destekler de çeşitleniyor. GO Girişim Ofisi uygulaması ile girişimcilere fiziki mekan, mentörlük, danışmanlık, stratejik iş modeli geliştirme, finansal kaynaklara erişim, pazarlama stratejileri oluşturma ve globalleşmeyi hızlandırma gibi kapsamlı hizmetler sunuluyor. 7 yeni girişim ofisiyle birlikte bu ofislerin sayısı 104'e ulaştı.

Öte yandan, Kümelenme Destek Programı'nın 4. Çağrısı kapsamında nükleer sanayi, rüzgar enerjisi, iklimlendirme, haberleşme teknolojileri gibi kritik sektörlerde 19 kümelenme birlikteliği desteklenmeye başlandı. Toplamda 729 firma, 23 üniversite, 25 TGB, 4 organize sanayi bölgesi (OSB), 9 araştırma kurumu ve diğer birçok kuruluşun yer aldığı 95 kurum ve kuruluş bu programdan yararlanıyor.

Vergi Teşvikleri

Ar-Ge merkezleri, araştırma ve geliştirme faaliyetlerini yürütmek üzere örgütlenmiş, en az 15 tam zamanlı Ar-Ge personeli istihdam eden birimler olarak tanımlanıyor. Tasarım merkezleri ise tasarım faaliyetlerini yürütmek için en az 10 tam zamanlı tasarım personeli istihdam eden ve yeterli tasarım birikimi olan birimlerdir.

Bu merkezler çeşitli teşviklerden yararlanıyor: Kurumlar Vergisi indirimi, gelir vergisi stopajı teşviki, sigorta primi desteği, damga vergisi ve gümrük vergisi istisnaları gibi avantajlar sağlanıyor. Ayrıca, yeni makine ve teçhizat alımları için Katma Değer Vergisi istisnası da bu teşvikler arasında yer alıyor.